Een tijd geleden sprak ik hardop ‘het lijkt wel alsof ik in dit leven moet leren omgaan met dierbaren die veranderen’, ik refereerde daarmee naar mijn moeder veranderd is door een ongeluk én door rouw. Het ongeluk heeft geleid tot NAH, het abrupte verlies van het leven en haar grote liefde hebben ook geleid tot veranderingen in haar gedrag en persoontje. Mijn zoon die zichzelf verloor in verslaving en waar uiteindelijk ADD gediagnosticeerd werd, mijn dochter die een levenlang maskers droeg om te verbergen dat zij in het autistisch spectrum zat en tot slot mijn levenspartner die een herseninfarct kreeg wat hem veranderde.

Voor hen ben ik rotsvast, maar al die veranderingen hebben een wisselwerking met mij. In een moeizaam gesprek met mijn lief sprak ik laatst de woorden ‘de jij die je was maakte mij (deels) de mij die ik was. En nu moet ik zien uit te vinden wie ik ben, kan en mag zijn in de wisselwerking die met de veranderende jij ontstaat.’

In het contact met dierbaren groeit een dynamiek, die onderhevig is aan veranderingen. In de eerste plaats omdat we als mens groeien en ontwikkelen. De dynamiek met mijn nu volwassen kinderen is anders dan de dynamiek met mijn opgroeiende kinderen. De dynamiek met mijn moeder werd anders toen ik zelf moeder werd. De dynamiek met mijn levenspartner veranderde naarmate we langer samenwaren, we beiden geheeld waren van onze individuele wonden en trauma’s. Toch voelt het in de dynamiek met mijn lief alsof ik degene ben geweest die telkens moest bijstellen. Vanaf het begin van onze relatie tot aan een maand na ons huwelijk voelde ik een rotsvaste geborgenheid, die sloeg in één klap stuk toen hij zich liet opnemen op de Paaz vanwege despressieve en suïcide gevoelens en gedachten. Die bleken te zijn ontstaan door enorme schulden die hij voor mij verborgen gehouden had. We waren in gemeenschap van goederen getrouwd, ik het was nooit in mij opgekomen dat iets als dit kon gebeuren. Ik herinner me nog goed dat mijn ouders vroegen wat er kon spelen, vreemdgaan passeerde en ik wist stellig dat dát nooit kon spelen. Maar toch was er iets dat hij voor mij had weggehouden, vanaf dat moment verdween de oude dynamiek, evenals het vertrouwen. Er groeide zelfs wantrouwen, wat ik vreselijk vond van mijzelf.
Vanuit mijn liefde pakte ik al zijn ellende mee op en hielp hem orde op zaken zetten, soms moest ik enorm slikken want dan realiseerde ik me dat ik mede verantwoordelijk gehouden kon worden voor de enorme schulden die hij had. En ja, dat maakte me ook enorm boos.

Communiceren werd een drama, maar achteraf bezien was de communicatie ook niet zoals ik dacht dat deze was. Het was geen open en eerlijke communicatie, vanaf mijn kant wel maar niet vanaf de zijne. Het is een strijd geweest die ik jarenlang gevoerd heb, want patronen herhaalden zich. Een jaar later bleken er opnieuw financiële problemen te zijn die hij voor mij verzweeg, een onverkoopbaar huis (van hem) hielp niet mee, het stelde hem tevens in staat om post van mij weg te houden. De patronen van dingen weghouden voor mij bleven stand houden, en uiteindelijk leidde dit zelfs tot een scheiding. Ik kon niet anders dan een keiharde grens trekken en voor mijzelf opkomen, anders was ik in oude patronen blijven ronddraaien. Patronen die eerder in mijn leven ontstaan waren. Een patroon van mijzelf wegcijferen, een patroon van scherven ruimen, lijmen wat er te lijmen viel en zonder te praten over de impact op mij door te gaan. Dat patroon had ik leren doorbreken, dus was ik het aan mijzelf verplicht om bij de derde keer dat er betalingsachterstanden voor mij verzwegen waren een grens te trekken.
Het onverkoopbare huis werd nu in zekere zin een redding, al bleef het een zware steen die meegesleept moest worden. We gingen uit elkaar, ondanks de liefde, alhoewel ik destijds zo boos was dat ik mijzelf wel een paar maanden wijs heb kunnen maken dat de liefde gestorven was met de vele leugens die ik gehoord had.

Na iets minder dan een jaar zochten we elkaar toch weer op, er moest iets veranderen. Dat was wel duidelijk, in de communicatie, in de transparantie naar mij toe, in de financiële risico’s. We gingen verder terwijl we officieel gescheiden bleven, dat was een veiligheid die ik nodig had zolang het onverkoopbare huis het blok aan ons been bleef.

In 2018 (we zijn getrouwd in 2008) werd dan uiteindelijk het onverkoopbare huis verkocht, en dat opende deuren naar een andere vorm van samenleven. Dit keer ging mijn lief zich écht officieel inschrijven in mijn gemeente (eerder had hij gedaan alsof). We bouwden verder op een fundament dat op brokstukken gebouwd was. Dus ja, af en toe verschuift er iets, het is nooit een echt solide fundament. Of wellicht is dat mijn cynische inslag die me zo laat denken.

Echt rust en ruimte om samen deze nieuwe weg in te vullen kwam er niet. Mijn verslaafde zoon die thuiswoonde en de vele spanningen die dit gaf, het leidde uiteindelijk tot escalaties en het had een niet zichtbare impact op mijn lief. Een gevolg van zijn patroon van niet of moeizaam communiceren.
En uiteindelijk volgde er een herseninfacts, die heus niet door deze spanningen veroorzaakt zal zijn (een verstokt roker loopt ook enorm risico) maar er denk ik wel aan bijgedragen hebben.

Daarna was ik mijn lief zoals hij was kwijt, de man die hij werd daar kon ik maar moeizaam mijn weg mee vinden. Ik begreep (en begrijp vaak) niets van zijn denkwijzes, van zijn manier van communiceren. Zijn gezichtsuitdrukking is grotendeels weg, het vuur in zijn ogen is verdwenen, hij is mopperig geworden, hij is nog meer in zichzelf gekeerd dan hij al was maar wat niet veranderd is dat is zijn liefde voor mij. Die is nog altijd even groot(s).

Net als de mijne, en dus probeer ik een weg te vinden. Wat maakt dat ik veel nadenk, over die weg, over de veranderende dynamiek, over wat dat met mij doet. Ook denk ik over hoe ik voorkom dat ik mijzelf in deze processen wegcijfer, of verlies. Dat is me al eens overkomen in mijn leven en het heeft jaren strijden gekost om mijzelf opnieuw te vinden (en leren kennen).

De laatste tijd schrijf ik aanzienlijk minder, niet omdat ik niet wil maar omdat ik soms het gevoel heb te worden meegezogen in een dikke modder aan negativiteit en bang ben daarin te verdrinken.
Dus probeer ik af en toe bewust de focus te leggen positieve dingen, wat dan vooral fotografie gerelateerd is ;-)

Vandaag had ik een heerlijke dag op een voormalig treinstation waar enkele oude treinstellen gestald stonden. Te weten dat we daar naartoe gingen heeft me de afgelopen dagen geïnspireerd om een nieuwe verzameling foto’s toe te voegen aan mijn collectie Industrieel Erfgoed.